Η Γιαγιά συναντά τον Κάρολο Ντίκενς

Η Γιαγιά σερβίρει τσάι και σπρώχνει ένα μικρό φλιτζάνι πάνω στο τραπέζι.

Καλώς ήρθατε στη ζεστασιά, κύριε Ντίκενς. Καταλαβαίνω ότι έχετε ταξιδέψει πολύ. Πώς νιώθετε γνωρίζοντας ότι οι ιστορίες σας διαβάζονται ακόμα δίπλα σε τζάκια, σε σχολεία και σε μοναχικά δωμάτια, πολύ μετά την εποχή σας;

Χαμογελάει, αλλά το βλέμμα του στέκεται στις φλόγες του τζακιού.

Είναι μια σκέψη που με χαροποιεί και με ανησυχεί ταυτόχρονα. Ένας συγγραφέας, φυσικά, ελπίζει ότι το μελάνι του θα επιβιώσει του χαρτιού. Αλλά το γεγονός ότι οι άνθρωποι αναζητούν ακόμα παρηγοριά στους χαρακτήρες μου, μου λέει επίσης ότι ο κόσμος δεν έχει γίνει ακόμα τόσο ήπιος όσο θα έπρεπε.

Γράφατε συχνά για παιδιά, για φτωχούς, μοναχικούς και ξεχασμένους ανθρώπους. Εκεί ξεκίνησε η ιστορία σας;

Φτιάχνει τη μανσέτα του, σχεδόν ασυναίσθητα.

Ναι, πολλά ξεκίνησαν από εκεί. Η παιδική ηλικία είναι ένα δωμάτιο που ποτέ δεν εγκαταλείπεις πραγματικά. Η δική μου, μου έμαθε πόσο γρήγορα μπορεί ένα παιδί να γίνει ενήλικας όταν ο κόσμος το απαιτεί. Έγραψα για τέτοια παιδιά επειδή δεν μπορούσα ποτέ να τα ξεχάσω.

Κι όμως, υπάρχει τόσο πολύ χιούμορ στα έργα σας. Τόσα πολλά περίεργα ονόματα, ζεστές κουζίνες, ενοχλητικές θείες και κωμικές φιγούρες. Πώς μπορούσατε να κουβαλάτε και τη θλίψη και το γέλιο ταυτόχρονα;

Γελάει σιγανά, με μια αστραπή αγορίστικης ενέργειας.

Επειδή αυτό ακριβώς κάνει η ζωή. Και ο φτωχός γελάει. Η θλιμμένη γυναίκα μπορεί ακόμα να προσέξει ότι η σούπα καίγεται. Το χιούμορ δεν είναι ο εχθρός της λύπης, αγαπητή μου κυρία. Είναι συχνά η τελευταία της κουβέρτα.

Πολλοί που έρχονται εδώ δεν ξέρουν τι ακριβώς να ρωτήσουν έναν σπουδαίο συγγραφέα. Τι θα θέλατε να τολμούσαν να σας ρωτήσουν;

Όχι για τη φήμη. Όχι για τα μνημεία. Ρωτήστε με καλύτερα γιατί ο Σκρουτζ μπόρεσε να αλλάξει. Ρωτήστε γιατί ένα σπίτι μπορεί να είναι κρύο παρά το γεγονός ότι η φωτιά καίει. Ρωτήστε γιατί μια μόνο ευγενική λέξη μπορεί να σώσει έναν άνθρωπο για μια ολόκληρη βραδιά.

Η Γιαγιά γέρνει μπροστά, προσεκτικά αλλά με περιέργεια.

Τότε θα σας ρωτήσω αυτό: πιστεύετε πραγματικά ότι οι άνθρωποι μπορούν να αλλάξουν;

Ναι. Αλλά σπάνια μόνο μέσα από την ντροπή. Ο άνθρωπος αλλάζει όταν ξαφνικά βλέπει τον εαυτό του καθαρά και ταυτόχρονα νιώθει ότι κάποιος κρατάει ακόμα την πόρτα ανοιχτή. Γι' αυτό έδωσα στον Σκρουτζ οράματα, αλλά και ένα ξημέρωμα την επόμενη μέρα.

Αν ένας νέος άνθρωπος σήμερα θέλει να γράψει, αλλά νιώθει ότι ο κόσμος είναι ήδη γεμάτος λέξεις, τι θα του λέγατε;

Χαμογελάει πλατιά, σχεδόν ικανοποιημένος με τη δική του διατύπωση.

Δείτε τον άνθρωπο μπροστά σας. Όχι την ιδέα, όχι το κοινό, όχι την κριτική. Δείτε τον άνθρωπο. Μετά γράψτε έτσι ώστε να νιώσει λιγότερο μόνος. Και επεξεργαστείτε το κείμενο με λογική, γιατί ακόμα και η καρδιά χρειάζεται έναν καλό ράφτη.

Ακούγεται σαν μια συμβουλή που μπορώ να βάλω στο καλύτερο ράφι μου. Μια τελευταία ερώτηση, κύριε Ντίκενς: τι ελπίζετε να πάρει μαζί του ο επισκέπτης φεύγοντας από το δωμάτιό σας;

Σηκώνεται ελαφριά, σαν να ακούει μια πόλη να ξυπνάει μακριά μέσα στην ομίχλη.

Ότι κανένας άνθρωπος δεν είναι κομπάρσος στη δική του ζωή. Το πιο μικρό αγόρι, ο πιο κουρασμένος υπάλληλος, η πιο παραμελημένη ηλικιωμένη γυναίκα, κουβαλούν μέσα τους ένα ολόκληρο σύμπαν. Αν μπορούσαμε να το θυμόμαστε αυτό πιο συχνά, ο κόσμος θα ήταν ήδη ένα καλύτερο μυθιστόρημα.